MANASTIR MILEŠEVA |
|
Manastir Mileševa se nalazi u neposrednoj blizini srednjovekovnog
puta, koji je povezivao primorske oblasti sa središnjim delovima
države i išao dalje na istok. U srednjem veku, nadomak Mileševe,
razvijao se manastirski trg, današnje Prijepolje, koje se pominje
jos 1343. godine.
Ostaci ovoga puta prekrivenog kaldrmom sačuvani su i do danas. |
| Manastir Mileševu osnovao je kralj Vladislav, sin kralja Stefana
Prvovenčanog, a unuk Nemanjin. Vreme podizanja mileševske crkve
nije precizno određeno. Kralj Vladislav počeoje da zida svoj
manastir odmah po stupanju na presto, posle 1234. godine. |
|
|
Prva grupa fresaka naslikana je oko 1230. godine. Ove freske se mogu
smatrati najvećim uspehom fresko-slikarstva tog vremena u Evropi. Freske
naslikane oko 1230 i 1240 dodine ilustruju živote različitih
svetaca.
1236 godine kralj Vladislav je prenio posmrtne ostatke svog strica Svetog
Save iz Trnova u Bugarskoj u manastir Mileševa. Vladislav je
crkvu podigao kao svoje grobno mesto. |
Mileševa je rušena više puta. Prvi put krajem
prve polovine trinaestog veka, kada je u napadu Kumana stradao i manastir
Sv. Petra u Bijelom Polju. Arheološka iskopavanja su pokazala
da je u Mileševi, verovatno u to vreme, znatno oštećen
bedem duž severne strane monaškog naselja.
Velika razaranja zadesila su manastir već sa prvim prodorima Turaka.
U vreme pada srpske srednjovekovne države, 1459. godine, popaljeni
su i porušeni delovi zidova. Ubrzo je manastir obnovljen i u njemu
je nastavljen život.
1594. godine turci su uzeli posmrtne ostatke
Svetog Save iz manastira i zapalili ih na Vračaru u Beogradu. |
|
|
U XVI veku Mileševa je dostigla najveći uspeh. Bila je ugledni
manstir, veoma bogat i sa velikim brojem monaha. Dobri prihodi u dužem
periodu omogućili su da se tu razvije raznovrsna kulturna i zanatska
delatnost, kao i da se preduzmu obimnije popravke manastira. Uz crkvu su
dodati novi prostori, ponovo su oslikani delovi naosa, a zgrade monaškog
naselja su obnovljene ili ponovo sazidane. U manastiru su propisivane,povezivane,
ali i štampane knjige. Poznate su dve mileševske štamparije:
prva je radila 1544. i 1545. godine, a druga 1557. godine. |
| U drugom delu 16. veka crkva je ponovo oslikana i novi sloj fresaka
od kojih je samo dio "Poslednje Večere" i "40 mučenika" sačuvan
do danas.1863. godine manastir je konačno obnovljen i otada postoji
kao takav. Crkva je ukrašena sa skulpturama, posebno oko portala
i prozora. |
|
|
Jedna od najlepših fresaka u Mileševi je slika Belog anđela
na Hristovom grobu. Nastala je još u XIII veku, ali je tokom XVI
veka preko nje, naslikana neka druga freska. Kada je, tokom XX veka, počela
obnova Mileševe, oštećena freska iz XVI veka je uklonjena,
a ispod nje, posle mnogo vekova, ponovo se ukazao prelepi Beli anđeo. |
All
rights reserved© Copyright
by Nikola Vučičević ** design by VST-comp** |
